REALTIME PCR VÀ HƯỚNG ĐI CHO CÁC PHÒNG XÉT NGHIỆM VI SINH

REALTIME PCR VÀ HƯỚNG ĐI CHO CÁC PHÒNG XÉT NGHIỆM VI SINH
5 (100%) 3 votes

    Sau rất nhiều bài viết  cung cấp thông tin hướng dẫn về triển khai hệ thống chất lượng Xét nghiệm, nhận định thiết bị và các bài viết chuyên môn. Ngày hôm nay, chúng tôi xin bàn luận một chút về một phương pháp Real-time PCR đang được coi là một phương pháp  ưu việt giúp ích rất nhiều cho chẩn đoán lâm sàng.

Real-time PCR là gì?

    Trong kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction), sau khi hoàn tất khuếch đại đoạn DNA đích, người làm thí nghiệm phải tiếp tục làm một số bước thí nghiệm để đọc kết quả xác định có sản phẩm khuếch đại mong muốn trong ống phản ứng hay không, và giai đoạn này gọi là giai đoạn thí nghiệm sau PCR. Trong giai đoạn này, người làm thí nghiệm có thể thực hiện điện di sản phẩm PCR trên gel agarose hoặc polyacrylamide để xem có vạch sản phẩm khuếch đại đúng kích thước mong muốn hay không, cũng có thể thực hiện thí nghiệm lai với các đoạn dò đặc hiệu (trên màng, trên giếng hay phiến nhựa…) để xem sản phẩm khuếch đại có trình tự mong muốn hay không. Kỹ thuật PCR mà cần phải có giai đoạn thí nghiệm để đọc và phân tích sau khi hoàn tất phản ứng khuếch đại, ngày hôm nay được gọi là PCR cổ điển (classical PCR).

    Real-time PCR là kỹ thuật PCR mà kết quả khuếch đại DNA đích hiển thị được ngay sau mỗi chu kỳ nhiệt của phản ứng, chính vì vậy nên được gọi là real-time; và do đặc điểm này nên với real-time PCR người làm thí nghiệm không cần thiết phải làm tiếp các thí nghiệm để đọc và phân tích kết quả để xác định có sản phẩm khuếch đại đích hay không vì kết quả cuối cùng của phản ứng khuếch đại cũng được hiển thị ngay sau khi hoàn tất phản ứng khuếch đại. Như vậy, nên có thể nói real-time PCR là kỹ thuật nhân bản DNA đích trong ống nghiệm thành hàng tỷ bản sao dựa vào các chu kỳ nhiệt và kết quả khuếch đại trong ống phản ứng được hiển thị cùng lúc với phản ứng khuếch đại xảy ra để người làm thí nghiệm có thể thấy được.

Thực tế và tiềm năng phát triển

     PCR và Real-time PCR đang đóng một vai trò quan trọng trong bức tranh tổng thể của Xét nghiệm y học hiện đại. Nó cung cấp cho chúng ta một giải pháp toàn diện về chẩn đoán sinh học phân tử bệnh viêm gan virus (B,C…) Chúng ta đang cần các xét nghiệm kịp thời và nhạy cảm hơn để chẩn đoán phát hiện các tác nhân vi sinh gây bệnh mà các phương tiên vi sinh hay miễn dịch không hữu hiệu thì Real-time PCR hoàn toàn đáp ứng được điều đó . Bên cạnh bệnh viêm gan mạn tính do virus B và virus C, y học Việt Nam cũng còn phải đối phó với các bệnh nhiễm trùng khác mà vấn đề phát hiện các tác nhân vi sinh gây bệnh rất cần thiết phải có phương tiện xét nghiệm nhạy cảm hơn, kịp thời hơn, và an toàn hơn. Các tác nhân như :vi khuẩn Lao , sốt Dengue, HIV, Cúm H5N1 và các cúm khác , vi khuẩn lậu, chlamydia trachomatis , các chủng vi khuẩn kháng thuốc (S.aureus – MRSA, các vi khuẩn sinh ESBL hoặc betalactamase, carbapenemase…), H. pylori, Enterovirus, CMV, HSV, HPV và một số virus khác… có thể thực hiện với độ nhạy  cao và quy trình thực hiện khá đơn giản cũng như kết quả có được nhanh hơn nhiều so với xét nghiệm vi sinh truyền thống. Tiềm năn để phát triển cho PCR và Real-time PCR là vô cùng lớn.

Tuy nhiên chúng ta gặp các rào cản

    Thực tế đã đòi hỏi các nhà khoa học, đặc biệt là các nhà y học phải nhanh chóng phát triển và ứng dụng các kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại, nhất là PCR và real-time PCR vào chẩn đoán và hổ trợ cho theo dõi điều trị bệnh nhân tại Việt Nam. Tuy nhiên cho đến hiện nay nhiều nhà khoa học cũng như quản lý y tế trong nước hãy còn khá ngần ngại với khả năng này. Các lý do họ cho là:

  • Các thử nghiệm này rất khó thực hiện được một cách chuẩn mực tại các phòng thí nghiệm lâm sàng
  • Giá thành thử nghiệm có thể khá cao vượt ngoài khả năng của người bệnh.

      Chúng ta hãy thử phân tích có đúng như vậy không?

      Các bạn có đang ngần ngại phát triển và ứng dụng xét nghiệm PCR và real-time tại các phòng thí nghiệm lâm sàng để phát hiện tác nhân vi sinh vật gây bệnh vì cho rằng khó có thể thực hiện được các xét nghiệm này một cách chuẩn mực? Trong thực tế thì xét nghiệm PCR và real-time PCR lại dễ thực hiện chuẩn mực hơn xét nghiệm vi sinh rất nhiều vì: (1) Khi không làm xét nghiệm ngay thì không cần phải được giữ trong môi trường chuyên chở trong thời gian có hạn như vi sinh, bệnh phẩm xét nghiệm PCR có thể giữ ở điều kiện lạnh 2-8oC hay giữ đông trong thời gian chuyên chở đến phòng thí nghiệm, và nếu giữ dưới -70oC thì mẫu thử vẫn còn nguyên giá trị để làm xét nghiệm PCR sau nhiều năm. (2) Nếu các thuốc thử đều được cung cấp hay được pha chế dưới dạng kit thì các bước làm xét nghiệm PCR rất đơn giản và dễ chuẩn hoá: Trước hết tách chiết nucleic acid từ mẫu thử bằng các kit tách chiết thích hợp; sau đó cho tách chiết này vào các ống phản ứng chứa PCR mix thích hợp để thực hiện các chu kỳ nhiệt cho khuếch đại nucleic acid đích; và cuối cùng là phát hiện sản phẩm khuếch đại của nucleic acid đích (nếu là real-time PCR thì bước nầy được thực hiện trong quá trình chạy PCR). Trong khi đó, quá trình làm xét nghiệm vi sinh phức tạp và khó chuẩn hóa hơn nhiều vì đòi hỏi người làm xét nghiệm phải có đủ kiến thức để chuẩn bị, lựa chọn qui trình với thuốc thử và môi trường nuôi cấy thích hợp cho từng vi sinh vật đích, đặc biệt là phải có kiến thức và kinh nghiệm để có thể bắt được vi sinh vật đích hiện diện trong bệnh phẩm.

       PCR và real-time PCR còn có nhiều ưu điểm vượt trội khác so với xét nghiệm vi sinh như: (1) Kết quả chung cuộc sẽ đến tay bác sĩ lâm sàng nhanh hơn xét nghiệm vi sinh, không quá 5 giờ kể từ khi bắt đầu làm xét nghiệm. (2) Phát hiện được các tác nhân vi sinh vật gây bệnh mà phòng thí nghiệm lâm sàng không có khả năng phát hiện với các xét nghiệm vi sinh hay miễn dịch truyền thống như các tác nhân virus (HCV, HBV, HPV…), tác nhân vi sinh không thể triển khai nuôi cấy được tại phòng thí nghiệm lâm sàng vì khả năng gây dịch cao (H5N1) hay khó nuôi cấy (C. trachomatis, L.pneumophila), hay có mặt rất ít trong bệnh phẩm ( tuberculosis trong lao ngoài phổi, tác nhân viêm màng não mủ cụt đầu…), hay là các tác nhân có thể nuôi cấy được nhưng thời gian có kết quả chung cuộc quá lâu (M. tuberculosis).

       Ngoài ra, một mối lo ngại nữa mà nhiều người quan tâm, đó là vấn đề ngoại nhiễm sản phẩm khuếch đại, rất dễ xãy ra trong phòng xét nghiệm lâm sàng vì nguy cơ tích tụ và dễ dàng dẫn đến ngoại nhiễm vào các thuốc thử và bệnh phẩm qua dụng cụ và qua tay người làm xét nghiệm. Ngày nay, nhờ sử dụng hệ thống chống ngoại nhiễm sản phẩm khuếch đại bằng men UNG và dUTP cho vào các PCR mix (để làm cho sản phẩm khuếch đại có nhiều vị trí T bị thay thế bằng U nhờ vậy mà bị khác biệt với các DNA nguyên thuỷ để rồi sẽ bị men UNG phá huỷ trước khi đi vào quá trình khuếch đại) mà thử nghiệm PCR và real-time PCR rất dễ dàng triển khai thực hiện được tại các phòng thí nghiệm lâm sàng chỉ cần bố trí các vùng làm việc tách biệt, không cần phải trong các phòng tách biệt như trước đây.

Thử nghiệm real-time PCR có thật sự đắt tiền không?

    Trang bị đắt tiền nhất cho một phòng thí nghiệm lâm sàng làm được xét nghiệm PCR và real-time PCR là máy PCR và máy real-time PCR. Tuy nhiên nhờ công nghệ ngày càng tiến bộ và ngày càng có nhiều công ty cung cấp máy nên các thiết bị này ngày càng có nhiều tính năng hơn cũng như hoạt động hữu hiệu hơn mà giá thành lại càng ngày càng rẽ hơn, không hề vượt quá khả năng trang bị của nhiều phòng thí nghiệm lâm sàng. Nếu tính khấu hao các thiết bị này trong giá thành xét nghiệm thì mỗi tháng chỉ khoảng 800USD với thời gian sử dụng thiết bị là 5 năm. Để giảm bớt khó khăn cho các phòng thí nghiệm mong muốn triển khai PCR và real-time PCR chúng tôi sẽ cung cấp giải pháp cho các bạn gải quyết được vấn đề này.

    Mặt khác chúng ta cũng biết PCR và real-time PCR là một kỹ thuật hoàn toàn mở cho phép nhà nghiên cứu có thể tiếp cận để tự pha các thuốc thử thực hiện xét nghiệm và chịu trách nhiệm về kết quả xét nghiệm mà mình thực hiện (thường gọi là homebrew). Tuy nhiên nếu làm như vậy thì chắc chắn chúng ta sẽ đối phó với vấn đề chất lượng của xét nghiệm PCR và real-time PCR sẽ rất khác biệt giữa các phòng thí nghiệm lâm sàng với nhau. Do vậy giải pháp hay nhất đó là phải có kit PCR và realtime PCR sản xuất trong nước cung cấp đến các phòng thí nghiệm lâm sàng. Các kit không chỉ đạt được độ nhạy và độ đặc hiệu cao, mà còn phải có đầy đủ các chuẩn mực để người làm xét nghiệm có thể kiểm soát được các sơ sót xảy ra trong quá trình làm xét nghiệm. Nhờ vậy, chất lượng xét nghiệm PCR và real-time PCR được chuẩn mực, đạt mức cao một cách đồng đều trong các phòng thí nghiệm lâm sàng, và đồng thời giá thành xét nghiệm là hoàn toàn có thể chấp nhận.

    Chính vì những yếu tố trên thì Realtime PCR là hướng đi đúng đắn cho các phòng xét nghiệm vi sinh hiện nay.

Giải pháp chúng tôi gửi đến khách hàng là gì?

  1. Chúng tôi cung cấp cho khách hàng 1 hệ sinh thái hoàn thiện từ tư vấn xây dựng phòng thí nghiệm, tư vấn kỹ thuật, tư vấn thiết bị, hóa chất và cung cấp các công cụ, cách thức đảm bảo chất lượng xét nghiệm (rất hiếm đơn vị nào có thể cung cấp đầy đủ cho các bạn 1 hệ sinh thái hoàn thiện như thế)
  2. Chúng tôi sẽ giúp các bạn hoàn thiện Labo Sinh học phân tử theo đúng tiêu chuẩn ISO 15189 : 2012
  3. Nếu các bạn có nhu cầu đặt máy chúng tôi sẽ tư vấn hỗ trợ đặt hệ thống máyPCR, Realtime PCR 
  4. Chúng tôi cam kết hỗ trợ trọn đời cho khách hàng cả về dịch vụ lẫn kỹ thuật
  5. Chúng tôi cam kết tư vấn cho khách hàng bỏ ra khoản đầu tư ít nhất nhưng mang lại hiệu quả lớn nhất.

Thông tin chi tiết các bạn có thể liên hệ : Mr. Phương 0168.313.1943

hoặc trung tâm hỗ trợ khách hàng:Mr.Quang 0981.109.635; Mr.Tuyến 0978.336.115

Liên hệ ngay