ĐỘ KHÔNG ĐẢM BẢO ĐO VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG XÉT NGHIỆM Y KHOA

ĐỘ KHÔNG ĐẢM BẢO ĐO VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG XÉT NGHIỆM Y KHOA
Đánh giá bài viết!

1. Độ không đảm bảo đo là gì?

“Độ không đảm bảo đo (độ không chắc chắn trong đo lường) là thông số gắn với kết quả của phép đo, đặc trưng cho sự phân tán của giá trị có thể quy cho đại lượng đo một cách hợp lý” . ((theo TCVN 6165:2009 (VIM:1993))

       Trong thực tế, có trường hợp chúng ta thực hiện lặp đi lặp lại nhiều lần cùng 1 mẫu thử với cùng phương pháp nhưng lại cho kết quả khác nhau. Chúng ta không biết được giá trị thực của mẫu  là bao nhiêu. Do đó các kết quả xét nghiệm có độ phân tán nhất định và chỉ ước lượng cho giá trị thật của xét nghiệm ấy. Kết quả xét nghiệm chỉ hoàn chỉnh khi được gắn với độ không đảm bảo đo.

        Khi độ không đảm bảo đo được gắn với kết quả xét nghiệm. Nó sẽ cho thấy khoảng giá trị mà trong đó có chứa trị số thực của xét nghiệm với độ tin cậy p quy định (độ tin cậy p là xác xuất đúng khi ước lượng giá trị của đại lượng đo nằm trong 1 khoảng xác định)

       Ví dụ: Kết quả xét nghiệm glucose máu của bệnh nhân, PXN cho kết quả là 5,4±0,1 mmol/l (với p= 95%)

Trong đó kết quả xét nghiệm trên máy của bệnh nhân là 5,4mmol/l , độ không đảm bảo đo là 0,1mmol/l (với p= 95%)

Như vậy giá trị thực của nồng độ glucose máu của bệnh nhân nằm trong khoảng 5,3-5,5 mmol/l (với p= 95%)

2.Yếu tố nào gây ra độ không đảm bảo đo?

Theo TCVN 7782:2008 (ISO 15189:2007) đưa ra 1 số yếu tố sau:

  • Lấy bệnh phẩm.*
  • Xử lý bệnh phẩm trước. XN*
  • Lượng mẫu thử.
  • Vật liệu tham chiếu.*
  • Thiết bị sử dụng.*
  • Điều kiện môi trường.*
  • Thay đổi người vận hành.*

      Các yêu tố * chiếm phần quan trọng tạo ra độ không đảm bảo đo. Các yếu tố khác trong quá trình chuẩn hóa Xn ít gây ảnh hưởng hoặc không ảnh hưởng gì.

3. Vai trò của độ không đảm bảo đo là gì?

     Đây là 1 trong những yêu cầu bắt buộc của ISO 15189:2007.

     Phòng XN có thể chứng minh được chất lượng của kết quả xét nghiệm. Độ không đảm bảo đo cung cấp ươc tính định lượng về độ tin cậy mà phòng xét nghiệm có được

      Từ độ không đảm bảo đo phòng XN có thể giám sát được chất lượng các xét nghiệm. Đồng thời nhận biết được các hạn chế kỹ thuật tại phòng xét nghiệm của mình. Từ đó có kế hoạch cải tiến hoặc thay đổi. vì vậy độ không đảm bảo đo là 1 thành phần hết sức cần thiết trong hệ thống quản lý chất lượng.

      Với các khoa lâm sàng: các kết quả được thông báo với độ không đảm bảo đo cho Bs lâm sàng biết được sự thay đổi đáng kể trong kết quả xét nghiệm của bệnh nhân. So sánh với khoảng tham chiếu để có chẩn đoán chính xác.

VD: Bệnh nhân nam giới có kết quả Creatinin là 112± 11umol/l. Như vậy giá trị thực của xét nghiệm bệnh nhân trong khoảng :101-123umol/l. Danh giới giữa trị số bình thường và trị số tăng khi so sánh với khoảng tham chiếu. Dựa thêm vào lâm sàng bác sĩ  sẽ có thể chẩn đoán chính xác được.

       Độ không đảm bảo đo giúp các phòng xét nghiệm có thể so sánh với nhau. Đồng thời so sánh giữa các phương pháp khác nhau trên cùng 1 xét nghiệm.

Nói tóm lại Độ không đảm bảo đo rất quan trọng với các phòng thí nghiệm làm các xét nghiệm định lượng. Việc việc tính toán độ không đảm bảo đo cho từng xét nghiệm là hết sức cần thiết. 

Hãy đến với Chatluongxetnghiem.com. Chúng tôi sẽ tư vấn giúp các bạn xác định độ không đảm bảo đo này hoàn toàn miễn phí.

Email: chatluongxetnghiem@gmail.com hoặc

Cao Văn Tuyến/ 0978.336.115 /0904.466.629 /tuyenlab@gmail.com

Nguyễn Văn Quang/ 0981.109.635 /nguyenvanquang.lab@gmail.com

Vũ Bá Việt Phương/ 0168.313.1943 /vubavietphuongdky@gmail.com